Πετράλωνα, παλιός καλός κινηματογράφος και ο Παπακαλιάτης

0f3c33c386c80ce2c9ebad9ff454a3ad

Έβλεπα χτες τη «Συνοικία το όνειρο» (1961) του Αλεξανδράκη.

Πάρα πολύ τολμηρή ταινία, κυρίως επειδή διαδραματίζεται στην άθλια παραγκούπολη του Ασυρμάτου κάτω από του Φιλοπάππου. Ακόμα και αν αγνοούσε κανείς την υπόλοιπη ταινία, με αυτόν τον τρόπο επιτίθεται προγραμματικά στη χωροταξία «παστρικές αυλές-πολυκατοικίες-Ψυχικό-λαμπερή Αθήνα τη νύχτα» που όριζαν το σύμπαν του παλιού ελληνικού κινηματογράφου και που ακόμα και σήμερα αναπαριστούν τον τόπο της Αθήνας του ’60 στο συλλογικό φαντασιακό μας.

Η ταινία, που υπέστη από τραμπουκισμούς μέχρι διωγμό, πάει ένα βήμα πιο πέρα και διεμβολίζει και την εικόνα της ανέμελης και αστικής Αθήνας που συστηματικά διαμόρφωνε το σινεμά της εποχής. Υπάρχουν σκηνές που υπαινίσσονται μεγάλες επιτυχίες τη εποχής: το «νιάου βρε γατούλα» ακούγεται στη «Συνοικία το όνειρο» ως σαρκαστική επωδός, ενώ υπάρχει σκηνή μοναχικού γλεντιού που αποτυπώνει την αντίστοιχη της Στέλλας αλλά χωρίς την εξιδανίκευση του λαϊκού· επιπλέον, η φτωχή και άμυαλη Στεφανία δεν ούτε ευτυχισμένη και ούτε καν πόρνη, αντίθετα με την Πειραίωτισσα Μελίνα του Ντασέν. Η εικονογραφία της αισθητικοποιήμενης Αθήνας διαβάλλεται ακόμα περισσότερο με μια σκηνή κηδείας με φόντο την Ακρόπολη, όπου νομίζει κανείς ότι ένα τσούρμο μαυροφόρες εισέβαλε σε κάποια καρποστάλ. Πράγματι δυσφήμιζε την ωραιοποιημένη εικόνα της Ελλάδας ως τοπίου τουριστικής αφίσας.

Γι’ αυτόν τον λόγο άλλωστε η ταινία χλευάστηκε και κυνηγήθηκε· χωρίς να αποτελεί μεγάλη ταινία, κατάφερε ωστόσο να σχηματισει ένα υπερβολικά πιστό καθρέφτισμα της μετεμφυλιακής Ελλάδας, ενώ αποτελεί μία από τις σπάνιες ταινίες που έδωσαν φωνή και όνομα στους άλαλους (μια άλλη είναι τα «Κόκκινα Φανάρια»), χωρίς να τους παριστάνει ως γραφικές συμπαθείς λαϊκές φιγούρες ή ως μονοδιάστατους φτωχοδιάβολους μικροεγκληματίες.

Η «Συνοικία το όνειρο» έστω και ατελώς έδειξε κάτι που δεν θέλει να βλέπει ο ελληνικός κινηματογράφος: τους πραγματικά φτωχούς. Σε αυτό θυμίζει την ταινία «Ένας άλλος κόσμος» (2015) του Παπακαλιάτη, τη μόνη ταινία που μιλάει για τον φασισμό στην Ελλάδα και μία από τις λίγες που έστω και ατελώς μας δείχνει τη Μνημονιοκρατία. Μια ταινία που επίσης χλευάστηκε, επίσης αδίκως.

Advertisements

Μια σκέψη σχετικά μέ το “Πετράλωνα, παλιός καλός κινηματογράφος και ο Παπακαλιάτης

  1. Μια αντίστοιχη περίπτωση είναι η σειρά Εθνική Ελλάδος του Καπουτζίδη. Πιάνει σχεδόν τα πάντα: φασισμό, ενδοοικογενειακή βία, μπούλινγκ, σχέσεις ομοφυλοφίλων (όπου ο ένας είναι μάλιστα και με αναπηρία), μετανάστες στην Κυψέλη, κι άλλα. Υποτίθεται ότι την έφαγε το κλείσιμο του εθνικού μας καναλιού – αλλά φευ, όλοι εξακολουθούν να μνημονεύουν το Παρά Πέντε…

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s