Νοσταλγία

Η νοσταλγία δεν είναι ποτέ νοσταλγία για κάτι που υπήρξε. Ακόμα ακριβέστερα, η νοσταλγία αφορά μόνο μια επιλογή αυτού που νοσταλγούμε. Τι επιλέγουμε ή τι αφηνόμαστε να νοσταλγήσουμε μιλάει βεβαίως για εμάς κι όχι για το τι νοσταλγούμε.

Νοσταλγώντας επιλέγουμε για ποιες όψεις ή ποια χαρακτηριστικά ή για ποιες στιγμές του αντικειμένου της νοσταλγίας μας θα νιώσουμε την έλλειψη της γλύκας ή την έλλειψη της γαλήνης. Άλλωστε νοσταλγία δεν είναι παρά η έλλειψη της γλύκας ή η έλλειψη της γαλήνης ― και η στερεοτυπικά γλυκόπικρη αίσθηση που αφήνει η έλλειψη αυτή.

Ο μετανάστης ή ο πρόσφυγας στην ξενιτειά δεν νοσταλγεί σε καμμία περίπτωση το σύνολο της ζωής και της εμπειρίας του στην πατρίδα που άφησε πίσω του: επιλέγει στιγμές, μουσικές, γεύσεις, τόπους· αυτές θα γίνουν «η πατρίδα» εντός του και η αφορμή της νοσταλγίας του. Πολλές φορές η νοσταλγία μπορεί να γίνει ακόμα πιο αφηρημένη: να νοσταλγούμε π.χ. δυστυχισμένες ή δύσκολες εποχές επειδή λ.χ. τότε ελπίζαμε ή επειδή ήμασταν υγιείς.

Νοσταλγώντας δεν φοράμε κόκκινα γυαλιά παρά περνάμε σε μία κατάσταση κατά την οποία αντικρύζοντας το εκεί ή το τότε στο οπτικό μας πεδίο δεσπόζει ένα εκτενές τυφλό σημείο, μέσα στο οποίο υπάρχουν μόνο κάποιες νησίδες που διακρίνονται καθαρά: μια αυλή, μελωδίες, μια γιορτή, ένα φιλί, τηγανητές πατάτες, η παραλία μιας Κυριακής. Όλα τα υπόλοιπα παραμένουν θολά ή κι αόρατα, όλα όμως: για κάθε αυλή με το μεγάλο δέντρο της υπάρχει ένα μικροσκοπικό διαμέρισμα που η νοσταλγία δεν βλέπει, για κάθε ερωτική βραδιά υπάρχουν ανόητες μικρές παρεξηγήσεις που τις σκεπάζει το τυφλό σημείο της σαν νύχτα, για κάθε πιλάφι που μοσχομυρίζει μπορεί να υπάρχουν μήνες στενοχώριας ή και κακοποίησης.

Είναι επικίνδυνο πράγμα η νοσταλγία, όπως η ελπίδα: και οι δύο τους λειτουργούν επιλεκτικά, μας ωθούν και οι δύο στη δράση. Η νοσταλγία και η ελπίδα μοιάζουν μάλλον με σφυριά, κατά την προσφιλή στον Μπρεχτ παρομοίωση για την τέχνη: μπορούν να χτίσουν και να σφυρηλατήσουν, μπορούν απλώς και να σπάσουν κεφάλια.

3 σκέψεις σχετικά με το “Νοσταλγία

  1. «Όλοι οι μεγάλοι νοσταλγούν τον παράδεισο της παιδικής τους ηλικίας. Τον λένε παράδεισο κι ας ήταν κόλαση»

    Τρίτο Στεφάνι, Κώστας Ταχτσής

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s