Η επιβίωση του μηδενισμού

Επίσης έργο του Andrea Galåd

στον Διονύση Καλιντέρη

Ως αντίδραση στους αγώνες για κοινωνική δικαιοσύνη και στα οράματα αλληλεγγύης της Αριστεράς, πολλοί νεορθόδοξοι νέοι της δεκαετίας του ’80 θα σας υπενθύμιζαν εμβριθώς τη θλιμμένη κι ελαφρώς πανικόβλητη ομολογία της Κάτια Ιβάνοβνα στους Αδερφούς Καραμάζοφ: «Όσο περισσότερο αγαπώ την ανθρωπότητα, τόσο περισσότερο δυσκολεύομαι να αγαπήσω συγκεκριμένους ανθρώπους.» Βεβαίως η Κατερίνα Ιβάνοβνα, όπως και οι περισσότεροι ντοστογιεφσκικοί ήρωες, είχε μεγάλο δίκιο, παρά τις μεγάλες ρωσικές επικλήσεις περί αγάπης κτλ. Αλλά άντε να εξηγείς τώρα στα παιδιά των λιβανιών (και των λουλουδιών εν γένει) ότι άλλο επανάσταση, άλλο των Ελλήνων οι κοινότητες και άλλο η αγάπη.

Στην εποχή μας δεν υπάρχουν πια νεορθόδοξοι ή τέλος πάντων ταυτίζονται με πολλούς εκτός (και εντός) ΚΚΕ αριστερούς καθώς και με όλους τους δεξιούς. Ωστόσο θα άξιζε να επισημάνει κανείς το εξής: όσο ισχύει το ότι αγαπώντας ένα σύνολο όπως η ανθρωπότητα δεν συνεπάγεται ότι αγαπάς και κάθε μέλος του, άλλο τόσο ισχύει ότι αν μισείς την ανθρωπότητα, μισείς και κάθε μέλος της. Αυτό λέγεται μισανθρωπία.

Μια κυρίαρχη πτυχή του χριστιανικού βιώματος στην Ελλάδα από το ’30 και μετά ήταν αυτό που πλέον αποκαλείται περιφρονητικά ευσεβισμός. Μιλάμε για το τι πρέσβευαν εκτενή και ακόμα κραταιά κοινωνικά δίκτυα διαρθρωμένα γύρω από τις σκιώδεις (παρ)εκκλησιαστικές αδερφότητες. Το κήρυγμά τους ήταν σαφώς πιο συνεκτικό από των νεορθοδόξων, που το διέκρινε λαγγεμένος εκλεκτικισμός στα όρια της αίρεσης, αλλά σαφώς αηδέστερο: κατάμαυρος δεξιός πατριωτισμός (αντί για τις σαββοπουλικές χαρές περί Γένους και ατόφιας Ρωμιοσύνης) ενώ από έρωτα ούτε κατά διάνοια εκτός των απολύτως απαραίτητων προς τεκνοποίηση.

Ο ευσεβισμός κήρυττε μια γενικευμένη Άρνηση κνίτικης σφοδρότητας. Η ΚΝΕ καλούσε τα μέλη της να απορρίψουν τα προϊόντα και τις αυταπάτες του Καπιταλισμού, ταυτίζοντας με τον καπιταλισμό και τα τερτίπια του ό,τι βρισκόταν εκτός κομματικής γραμμής και δεν ήταν αριστερισμός-φραξιονισμός. Οι ευσεβιστές καλούσαν τα μέλη τους να απορρίψουν τα προϊόντα και τις αυταπάτες του κόσμου τούτου, ταυτίζοντας με αυτόν ό,τι βρισκόταν εκτός δογματικής γραμμής τους και δεν ήταν χαζοκαλογεράκια και αγαθές γριούλες με φυλαχτά και σκαμπό.

Η ιδεολογία και η καθημερινή πράξη του ευσεβισμού, παιδιά του οποίου είναι η μισή ΝΔ (για να συνεννοούμαστε, αφού η άλλη μισή είναι αμοράλ δαπίτες), ήταν τελικά ένας μηδενισμός: «πάντα σκύβαλα ηγούμαι ίνα Χριστόν κερδίσω», άρα όλα αμαρτία, σκουπίδια και μπάζα ― εκτός από αυτά που συντελούν στο να κάνουμε τις ιεραποστολικές δράσεις μας και να πηγαίνουμε εκκλησία περιμένοντας να πάρει τον υπόλοιπο κόσμο ο διάολος.

Ναι, τρόπος ζωής μειοψηφίας, αλλά σίγουρα δυναμική μειοψηφία οι θεούσες κι οι θεούσοι και οι λαϊκοί ακόλουθοί τους. Μιλάμε για μια μειοψηφία που ως αντίπαλο δέος πρώτα των Λαμπράκηδων και μετά της ΚΝΕ διαμόρφωσε διά του τρόμου ή διά της πειθώς εκατοντάδες χιλιάδες άντρες και γυναίκες.

Ο μηδενισμός αυτός όμως, η γενικευμένη αυτή άρνηση κάθε χαράς κι ομορφιάς αλλά κι ατέλειας, ποτέ δεν αντιμετωπίστηκε ανοιχτά με διαλεκτικά μέσα, αφού επρόκειτο για την ιδεολογία και την πράξη μπανάλ ημιμαθών δεξιών και όχι των γκλαμ εχθρών με τους οποίους κνίτες ή και ρηγάδες κι ανένταχτοι θα επέλεγαν να ανοίξουν διάλογο. Πράγματι, η αισθητική αυτού του μηδενισμού, εγκλωβισμένη στο αυτάρεσκο κιτς της ήταν πιο καταγέλαστη και από μητροπολίτη του 2022. Τι συνέβη λοιπόν; Αυτό που θα περίμενε κανείς: ο χωρίς αντίλογο αυτός μηδενισμός πέρασε απαρατήρητος και τελικά ως αντανακλαστικό διαπότισε τον τρόπο που σκεφτόμαστε 30-40 χρόνια μετά…

Σήμερα λοιπόν είναι πάρα πολύ έτζυ (με τον εντελώς ανούσιο τρόπο που είναι κανείς έτζυ στα σοσιαλμήντια) να καταριέσαι ζητώντας «μετεωρίτες» και τον αφανισμό της ανθρωπότητας, να εύχεσαι να αφανιστεί από προσώπου γης ο «γιδότοπος» που λέγεται Ελλάδα, να έρθει τσουνάμι να μας πνίξει κτλ. Αυτό ισχύει κυρίως για πάρα πολύ ψαγμένα και προοδευτικά προφίλ, που οδύρονται την κακία και κατάπτωση του κόσμου και υποφέρουν από αυτή.

Διότι κάθε τι που βρίσκεται εκτός μιας θολής κι αδρανούς γραμμής που υπαγορεύουν οι αόριστες αλλά φιλοπρόοδες αρχές μας, αόριστες όπως η «αφηρημένη αγάπη» της Κάτια Ιβάνοβνα, μπορεί κάλλιστα να αφανιστεί. Αν πρόκειται για ολόκληρη την ανθρωπότητα, τόσο το χειρότερο για αυτήν: με μένος άξιο του Τετραγράμματου Θεού της Πεντατεύχου αξίζει να αφανιστεί ό,τι δεν (μας) αξίζει. Αρκεί να μη χρειαστεί να κάνουμε κάτι για να αλλάξει, έτσι;

2 σκέψεις σχετικά με το “Η επιβίωση του μηδενισμού

  1. Είναι εντυπωσιακή πάντως η έλλειψη μαρτυριών (πέρα από τον ΧΓ), λογοτεχνικών αποτυπώσεων, μελετών για όλο αυτό το φαινόμενο που συν-καθόρισε την νεολληνική πραγματικότητα. Λες και υπάρχει μια ομερτά ή ίσως ανεπίγνωστα πράγματα που δεν μπορούν να βγουν στο φως.

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s